52.1 ชุมชนประมงอ่างหินถึงเมืองท่องเที่ยวอ่างศิลา

23 ก.ค. 2026 ,17:27 น. เรื่องเด่นประจำเล่ม

52.1 ชุมชนประมงอ่างหินถึงเมืองท่องเที่ยวอ่างศิลา

“ขณะที่อ่างหิน หรืออ่างศิลา คือหมู่บ้านชาวประมงสำหรับคนในท้องถิ่น แต่ในหมู่ชาวตะวันตกรวมถึงพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ และขุนนางที่อาศัยอยู่ในพระนครแล้ว ตั้งแต่ช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่นี่คือสถานที่เปลี่ยนอากาศ หรือสถานที่พักผ่อนหย่อนใจเพื่อนผ่อนคลายความตึงเครียดจากหน้าที่การงาน ซึ่งเป็นการรับค่านิยมตามอย่างชาวตะวันตก”

“อ่างศิลาเป็นชุมชนเก่าแก่มาตั้งแต่ก่อนสมัยรัชกาลที่ 5 ด้วยอาชีพหลักคือการทำประมงตั้งแต่ยุคแรกเริ่มจนถึงทศวรรษที่ 2510 มีการจับกุ้งหอยปูปลาและช้อนแมงกะพรุนด้วยเครื่องมือต่างๆ หลากหลายชนิด เช่น โป๊ะ จั่น อวน สวิง มีการแปรรูปผลิตภัณฑ์ เช่น การทำหอยแห้ง กะปิ น้ำปลา ทั้งไว้บริโภคในครัวเรือนและส่งขาย ทำให้ชาวบ้านส่วนใหญ่เลือกตั้งถิ่นฐานหนาแน่นอยู่บริเวณริมชายทะเล สามารถนำเรือเข้ามาจอดตามร่องน้ำข้างบ้าน หรือเชิงสะพานในชุมชนที่สร้างยื่นออกไปในทะเล สะพานแต่ละแห่งนั้น คนแต่ละรุ่นจะจดจำด้วยชื่อผู้เฒ่าผู้แก่ที่เป็นเจ้าของบ้านใกล้กับสะพาน เช่น สะพานตาอุ๋ย สะพานก๋งตาหรือสะพานมหาตี๋ เป็นต้น”

“ในอดีตพื้นที่ตลาดบ้านอ่างศิลา มีการแบ่งหย่อมบ้านออกเป็น 3 หย่อมด้วยกัน คือ บ้านเจ๊ก บ้านกลาง และบ้านไทย โดยบริเวณที่ตั้งศาลจ้าวพ่อโหฬาม อยู่ในเขตบ้านเจ๊ก ส่วนที่ตั้งศาลเจ้าแม่รำไพ อยู่ในเขตบ้านไทย ปัจจุบันตำบลอ่างศิลาแบ่งพื้นที่ออกเป็น 5 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ 1 บ้านไทย หมู่ที่ 2 บ้านกลาง หมู่ที่ 3 บ้านจีนหรือบ้านเจ๊ก หมู่ที่ 4 บ้านบนหรือชุมชนบ้านบนเข้มแข็ง และหมู่ที่ 5 บ้านปากคลองโรงนาคหรือชุมชนบ้านปากคลองหลังหาดศิลาทิพย์”