29 ม.ค. เมื่อเวลา 04.45 น. หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ ข้าหลวงในพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา พระอรรคชายาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทั้งยังเป็นนักเขียนเจ้าของผลงานหนังสือชุด “ชีวิตในวัง” และ “ชีวิตนอกวัง” ผู้ได้รับรางวัลนราธิป ประจำปี พ.ศ. 2546 ได้ถึงแก่กรรมด้วยโรคชราภาพอย่างสงบ ที่โรงพยาบาลบําราศนราดูร จ.นนทบุรี รวมอายุ 96 ปี 3 เดือน

เมืองไทย ๒๔๙๕ – ๒๕๑๙ เอนก  นาวิกมูล สำนักพิมพ์สายธาร มกราคม ๒๕๕๓ ๒๕๖ หน้า ๒๒๐ บาท

เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๐ หนุ่มน้อยนามเอนก  นาวิกมูล ในวัยยี่สิบต้นๆ ได้รับ “จ็อบ” ให้ค้นคว้ารูปและเรื่องของเมืองไทยในรอบ ๒๕ ปีที่ผ่านมา สำหรับงานนิทรรศการที่ระลึก ๒๕ ปีของบริษัทแห่งหนึ่ง ซึ่งในที่สุด งานนั้นก็ลุล่วงไป ส่วนภาพนิทรรศการกลับกระจัดพลัดพรายหายสูญไปจนสิ้น

๓๐ กว่าปีต่อมา ในที่สุด ข้อมูลดิบที่คุณเอนกค้นคว้าไว้จากหอสมุดแห่งชาติแต่ครั้งกระโน้น จึงได้มีโอกาสตีพิมพ์ออกมาอวดโฉมเป็นครั้งแรก

ก่อไฟ

ก่อนที่จะมีหม้อหุงข้าวไฟฟ้าและเตาแก๊ส  หน้าที่อย่างหนึ่งของเด็กสมัยก่อนคือ ก่อไฟ เพื่อเอาไว้หุงข้าวและทำกับข้าว  

เดินกินถิ่นนาเกลือ : ตลาดโบราณแห่งเมืองพัทยา

เรื่อง/ภาพ : วิชญดา ทองแดง

        ตลาดนาเกลืออยู่ก่อนถึงพัทยาเหนือ เป็นตลาดเล็กๆ แต่เดิมรู้จักกันในท้องถิ่นว่าเป็นหมู่บ้านชาวประมง เช้าๆ จะมีเรือเอาของสดๆ จากทะเลขึ้นมาให้เลือกซื้อเลือกหาไปทำกับข้าวกินกัน เดี๋ยวนี้มีตลาดสดขนาดใหญ่อยู่ใกล้สะพานปลา บางคนเรียกชื่อย่านนี้ว่าลานโพธิ์ เพราะมีต้นโพธิ์ใหญ่อยู่กลางถนน ใกล้กันมีลานจอดรถและสวนสาธารณะกว้างพอควร

ข้างตลาดสดมีห้องแถวไม้สองชั้นปลูกยาวต่อๆ กันเรียงขนาบถนนสายหลักของเมืองเล็กๆ มีร้านทอง ธนาคาร ร้านสะดวกซื้อ คลินิก ฯลฯ ให้พอรู้ว่าเป็นย่านตลาดเล็กๆ

แรกเห็นจักรยานคันนั้น คันที่บรรทุกเครื่องจักสานจนแทบจะกลบทับพาหนะสองล้อสีดำทะมึน

ความรู้สึกคลับคล้ายคลับคลาเหมือนเคยคุ้นก็ปรากฏ

ภาพ: กฤช เหลือลมัย, สิงหาคม ๒๕๕๒

นักท่องเที่ยวเอาเศษอิฐ, กระเบื้องโบราณที่ตกเรี่ยรายในวัดนางพญา ศรีสัชนาลัย สุโขทัย มาก่อเรียงซ้อนๆๆ กัน หมายให้สูงที่สุดเท่าที่จะทำได้ คงเพื่อหวังบนบานอะไรบางอย่าง

ปราสาทหนองหงส์ อำเภอโนนดินแดง บุรีรัมย์, ตุลาคม ๒๕๔๗

“ครัวอาสา”

แกงป่าเมืองกาญจน์

เรื่อง: กฤช เหลือลมัย

ภาพ: ประเวช ตันตราภิรมย์        

เมื่อเอ่ยถึง “แกงป่า”..ข้าพเจ้าใคร่ถาม ท่านนึกถึงสำรับกับข้าวเยี่ยงไร ?