ค้นหา 
หินตั้งที่พุหางนาค
(1637 คนอ่าน)   หน้าเอกสารสำหรับเครื่องพิมพ์
ศิริพจน์ เหล่ามานะเจริญ








บริเวณที่เรียกว่า “พุหางนาค” อยู่ในพื้นที่ภูเขาทางทิศตะวันตกของเมืองโบราณสมัยทวารวดีที่อำเภออู่ทอง สุพรรณบุรี ปัจจุบันได้รับการส่งเสริมให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ของจังหวัด เนื่องจากมีสภาพภูมิประเทศเหมาะแก่การเดินป่าท่องเที่ยวระยะสั้นๆ และมีโขดหินรูปลักษณะแปลกตาน่าสนใจ กับทั้งมีพืชหายาก เช่นต้นปรง จันทน์ผา ตลอดจนพืชสมุนไพรที่มีสรรพคุณทางยาแผนโบราณขึ้นอยู่ทั่วไปทั้งบริเวณยอดและเนินเขา

นอกจากนี้ ยังปรากฏสิ่งก่อสร้างด้วยหินที่เคยมีการสำรวจแล้วโดยเจ้าหน้าที่สำนักงานศิลปากร โดยพบหลายจุดบนยอดเขาเตี้ยๆ ที่สำคัญคือบางจุดมีร่องรอยการสร้างศาสนสถานอิฐสมัยทวารวดีทับซ้อนต่อเติมอีกด้วย แสดงถึงความสำคัญในฐานะแหล่งพิธีกรรมความเชื่อที่มีอายุเก่าแก่กว่าหนึ่งพันปีมาแล้ว อนึ่ง เดิมสันนิษฐานกันว่า สิ่งก่อสร้างด้วยหินเหล่านี้อาจเป็นป้อม เจดีย์ หรือที่พักนักบวชในศาสนาพุทธหรือพราหมณ์ เนื่องจากมีระยะห่างกันราว ๒๐๐ – ๓๐๐ เมตร และแต่ละจุดสามารถมองลงไปยังที่ราบได้ชัดเจน

นอกจากนี้ บางท่านยังเชื่อว่าอาจเป็นหอตามไฟซึ่งทำหน้าที่ให้แสงสว่างเป็นจุดหมายตา (Land mark) สำหรับเรือสินค้าที่แล่นเข้ามาจากทะเลในยามค่ำคืนด้วย

ทว่า การสำรวจที่ได้กระทำเพิ่มเติมในช่วงเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ชวนให้ต้องคิดทบทวนว่า ที่นี่อาจเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรม “หินตั้ง” (Standing stone) ที่มีการนำก้อนหินมาจัดเรียงเป็นรูปทรงต่างๆ เพื่อใช้ในพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ก็เป็นได้

วัฒนธรรมหินตั้งพบทั่วไปในอุษาคเนย์ เช่น ทุ่งไหหิน แขวงเชียงขวาง, สวนหินตั้ง แขวงหัวพัน สปป.ลาว ส่วนในดินแดนประเทศไทยพบที่ภูพระบาท อุดรธานี และบริเวณรอบๆ เทือกเขาภูพาน ซึ่งต่อมาจะพัฒนาเป็นใบเสมา หลังจากชุมชนเริ่มรับนับถือพระพุทธศาสนาแล้ว

กลุ่มหินตั้งที่พุหางนาคพบกระจายตัวอยู่ตามยอดเขาร่วม ๓๐ แห่ง บางแห่งมีร่องรอยการก่อสร้างศาสนสถานสมัยทวารวดีเพิ่มเติมเข้าไปภายหลัง แสดงให้เห็นว่าตัวหินตั้งนั้นน่าจะมีอายุเก่าแก่กว่าสมัยทวารวดีซึ่งเริ่มรับวัฒนธรรมความเชื่อทางศาสนาจากอินเดีย อายุสมัยของกลุ่มหินตั้งจึงน่าจะอยู่ในช่วงไม่ต่ำกว่า ๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว

แม้ว่าจะถูกรบกวนโดยการลักลอบขุดหาโบราณวัตถุเกือบทั้งหมด แต่บางแห่งยังเหลือร่องรอยพอให้สันนิษฐานได้ว่า หินที่ก่อขึ้นไปนั้นมีลักษณะเป็นทรงกระบอก บนยอดมีหินรูปกลมแผ่นบางๆ ปิด เป็นรูปแบบคล้ายกับที่พบที่แหล่งหินตั้งภูอาสา แขวงจำปาสัก สปป.ลาว, ที่เกาะนีอาส์ ใกล้สุมาตรา อินโดนีเซีย และคล้ายคลึงกับวัฒนธรรมหินตั้งของชาวลัวะทางภาคเหนือของไทย

กล่าวได้ว่า หินตั้งที่พุหางนาคเป็นหลักฐานสำคัญที่เกี่ยวข้องกับคติความเชื่อแบบศาสนาผีพื้นเมืองอุษาคเนย์ ก่อนรับศาสนาพุทธ – พราหมณ์จากอินเดียในช่วงยุคต้นประวัติศาสตร์

>>>อ่านต่อในฉบับ



อ่านเรื่องฉบับเต็มได้ใน วารสารเมืองโบราณ ปีที่ ๓๘ ฉบับที่ ๔ (ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๕๕)
สมัครสมาชิก/สั่งซื้อ โทร. ๐ ๒๒๘๑ ๖๑๑๐ ต่อ ๑๐๕
ติดต่อกองบรรณาธิการ mboranjournal@gmail.com โทรศัพท์/โทรสาร ๐ ๒๒๒๖ ๒๘๕๖
www.facebook.com/mbrjournal
  

[ กลับไป วารสารเมืองโบราณ ปี 2555 ฉบับที่ 38.4 | สารบัญเรื่องพิเศษ ]
วารสาร รายสามเดือน เมืองโบราณ


นายรอบรู้ สารคดี ดอต คอมBenz Thonburi ธนบุรีประกอบรถยนต์ Viriyah Insurance วิริยะประกันภัย Ancient City เมืองโบราณ สมุทรปราการ

กองบรรณาธิการ วารสารเมืองโบราณ/ศูนย์ข้อมูลเมืองโบราณ
อาคารวิริยะประกันภัย สาขากรุงเกษม ชั้น 3 1242 ถนนกรุงเกษม แขวงคลองมหานาค เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพฯ 10100
Tel: +66 (0) 2225 4476, +66 (0) 2226 2856, และ +66 (0) 2223 0851 # 3005 Fax: +66 (0) 2226 2856