ค้นหา 
สิมฝีมือช่างญวนที่วัดโพธิศรี บ้านผือ อุดรธานี
(1585 คนอ่าน)   หน้าเอกสารสำหรับเครื่องพิมพ์
Untitled Document ชวลิต อธิปัตยกุล
หมวดวิชาศึกษาทั่วไป / สำนักศิลปะและวัฒนธรรม /
หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

วัดโพธิ์ชัยศรีตั้งอยู่ที่บ้านแวง ตำบลบ้านผือ อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี สร้างเมื่อปี พ.ศ. ๒๓๔๘ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. ๒๓๔๙ ส่วนตัวสิมสร้างในปี พ.ศ. ๒๔๔๒ โดยการนำของช่างพ่อเลี้ยว คนญวนผู้มีฝีมือเชิงช่างก่ออิฐถือปูนในอำเภอบ้านผือ โดยได้ขอให้ชาวบ้านช่วยหาเปลือกหอย ขนทราย ต้มกาว ตัดไม้จากโคกท้ายหมู่บ้าน

สิมวางในผังสี่เหลี่ยมผืนผ้า หันหน้าทางทิศตะวันออกโครงสร้างใช้ผนังรับน้ำหนัก เป็นสิมญวนที่เก่าที่สุดเท่าที่พบในอุดรธานี มีความสำคัญในการถ่ายทอดรูปแบบให้วัดอื่นๆ ในเขตอำเภอบ้านผือ จะขอกล่าวถึงรายละเอียดองค์ประกอบต่างๆ ตามลำดับไป

ส่วนฐาน ฐานบัวลูกแก้วอกไก่ เริ่มจากหน้ากระดานล่างสุด ต่อด้วยบัวคว่ำ เส้นลวดบัว ท้องไม้ และเส้นลวดบัว เหนือขึ้นไปเป็นบัวลูกแก้ว เส้นลวดบัว หน้ากระดาน ต่อด้วยเส้นลวดและบัวหงาย บนสุดเป็นเส้นลวดบัวหน้ากระดาน ประเด็นฐานบัวลูกแก้วอกไก่เป็นรูปแบบที่สืบทอดจากวัฒนธรรมล้านช้างที่เคยปรากฏมาก่อนหน้านั้น ตัวอย่างคือที่วัดธาตุมังคราราม ตำบลเชียงยืนอำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี ซึ่งเป็นรูปแบบจาก สปป. ลาว ตัวอย่าง ฐานบัวลูกแก้วอกไก่หน้ากระดานเรียบ มีระเบียบรูปแบบเดียวกัน เช่นที่ วัดป่ารวก, วัดสีสะเกด เมืองเวียงจันทน์ หรือหากย้อนขึ้นไปที่เมืองหลวงพระบาง ก็พบฐานบัวลูกแก้วอกไก่รูปแบบเดียวกัน เช่น วัดปากคาน วัดศรีบุญเรือง วัดป่าแค และวัดป่ารวก เมืองหลวงพระบาง สปป.ลาว

อนึ่ง ฐานบัวลูกแก้วอกไก่มีที่มาจากล้านนา ซึ่งเชื่อมโยงเป็นต้นแบบให้สิมที่เมืองหลวงพระบาง ด้วยเหตุที่พระไชยเชษฐาธิราชเคยปกครองอาณาจักรล้านนาก่อนเสด็จกลับไปยังหลวงพระบาง จึงอาจนำรูปแบบดังกล่าวมาสร้างตามอย่าง ทำให้พบรูปแบบฐานบัวลูกแก้วอกไก่ดังกล่าว

ฐานสิมฝีมือช่างญวนนิยมทำเป็นบัวลูกแก้วอกไก่ลักษณะร่วม พบเห็นได้ทุกวัดในเขตอำเภอบ้านผือ เช่น วัดโคธาราม วัดมงคลนิมิตร วัดศรีส่วางมงคล และวัดจันทนียวิหาร เป็นต้น

( ยังมีต่อ)


อ่านเรื่องฉบับเต็มได้ใน วารสารเมืองโบราณ ปีที่ ๓๖ ฉบับที่ ๓ (กรกฎาคม - กันยายน ๒๕๕๓)
สมัครสมาชิก/สั่งซื้อ โทร. ๐ ๒๒๘๑ ๖๑๑๐ ต่อ ๑๐๕
ติดต่อกองบรรณาธิการ mboranjournal@gmail.com โทรศัพท์/โทรสาร ๐ ๒๒๒๖ ๒๘๕๖
  

[ กลับไป วารสารเมืองโบราณ ปี 2553 ฉบับที่ 36.3 | สารบัญเรื่องพิเศษ ]
วารสาร รายสามเดือน เมืองโบราณ


นายรอบรู้ สารคดี ดอต คอมBenz Thonburi ธนบุรีประกอบรถยนต์ Viriyah Insurance วิริยะประกันภัย Ancient City เมืองโบราณ สมุทรปราการ

กองบรรณาธิการ วารสารเมืองโบราณ/ศูนย์ข้อมูลเมืองโบราณ
อาคารวิริยะประกันภัย สาขากรุงเกษม ชั้น 3 1242 ถนนกรุงเกษม แขวงคลองมหานาค เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพฯ 10100
Tel: +66 (0) 2225 4476, +66 (0) 2226 2856, และ +66 (0) 2223 0851 # 3005 Fax: +66 (0) 2226 2856