A-  |  A+   
  

เรือกอและ

เรือกอและ

cover_1

2

 

“ความจริงกอและหรือโกและ (Kolek) นอกจากเป็นชื่อเรือไทยมุสลิมแล้ว ยังเป็นชื่อขนม และแกงชนิดหนึ่งน้ำแกงข้น โดยมากเป็นแกงไก่เลยเรียกไก่กอและ ท่านผู้ใดไปเที่ยวจังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ถ้าไม่ได้ชมเรือกอและหรือรับประทานไก่กอและ นับว่าน่าเสียดายทีเดียว” 

ในบทความ “เรือกอและ” ของ อาจารย์ประพนธ์ เรืองณรงค์ ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ท้องถิ่นภาคใต้ ตีพิมพ์ในวารสารเมืองโบราณ ปีที่ ๕ ฉบับที่ ๒ (ธันวาคม ๒๕๒๑-มกราคม ๒๕๒๒) หน้า ๘-๑๒เล่าถึงความสำคัญของ “เรือกอและ” ที่เป็นส่วนหนึ่งในวิถีชีวิตของผู้คนในจังหวัดชายแดนใต้

ชาวบ้านในแถบอำเภอยะหริ่ง อำเภอปานาแระ อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี เรื่อยไปจนถึงอำเภอตากใบ อำเภอสุไหงโกลก และอำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส แต่เดิมมานั้นใช้เรือกอและเป็นพาหนะในการเดินทางไปมาหาสู่กัน หรือเพื่อออกทะเลไปหาปลา นอกจากนี้ในยามว่างยังมีประเพณีแข่งเรือกอและอีกด้วย ซึ่งแหล่งต่อเรือกอและที่มีชื่อเสียงในเวลานั้นคือ ที่ตำบลปาเสยาวอ อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี

ข้อมูลที่น่าสนใจอย่างมากในบทความนี้คือ ขั้นตอนการต่อเรือกอและที่อาจารย์ประพนธ์เรียบเรียงขึ้นจากคำสัมภาษณ์ของนายเปาะเยะ บูละ ช่างต่อเรือกอและฝีมือดีแห่งปาเสยาวอ ที่บอกเล่าตั้งแต่ขั้นตอนการเลือกไม้ ไปจนถึงการประกอบส่วนต่างๆ ของเรือที่ต้องอาศัยความชำนาญ และศิลปะการตบแต่งเรือกอและที่สวยงามเป็นเอกลักษณ์

“ความสง่างามของของเรือกอและอยู่ที่การตบแต่งลวดลายตั้งแต่หัวเรือจนถึงท้ายเรือ ศิลปลวดลายมีทั้งแบบไทยและแบบมลายู ส่วนใหญ่เป็นจิตรกรพื้นบ้าน”  ซึ่งลวดลายที่ใช้มีหลากหลายแบบ ที่โดดเด่นคือการประดับหัวเรือเป็นรูปนกหรือสัตว์ในตำนานของมลายู

ในช่วงท้าย ผู้เขียนได้แสดงความคิดเห็นที่น่าสนใจถึงยุคร่วงโรยของเรือกอและ เนื่องจากมีเรือชนิดอื่นๆ เข้ามาแทนที่ ทำให้ความนิยมในการใช้และต่อเรือกอและค่อยๆ ลดลง คงเหลือเพียงการทำเรือกอและขนาดเล็กๆเพื่อเป็นของที่ระลึกให้นักท่องเที่ยว ปัจจุบันการอนุรักษ์เรือกอและยังคงเป็นเรื่องที่ท้าทายของคนในท้องถิ่นภาคใต้ที่ต้องการสืบสานภูมิปัญญาเหล่านี้ไม่ให้สูญหายไป

สามารถติดตามอ่านบทความนี้ฉบับเต็มได้ใน “๑๐ ปีแรกวารสารเมืองโบราณ” คลิกที่ https://issuu.com/muangboranjournal/docs/0502-2522
นอกจากนี้ภายในวารสารเล่มเดียวกันยังมีภาพถ่ายชุด “เรือกอและ” โดยไพฑูรย์ ทิณวงศ์ อีกด้วย